Yerli Malı Belgesi neden alınır?
Ürünün yerli malı niteliğini resmî usule göre ortaya koyar. Kamu alımlarında, ihale dokümanı ve ilgili mevzuata bağlı olarak yerli malı teklifleri lehine fiyat avantajının uygulanabildiği durumlarda ticari değer yaratabilir. Kurumsal satın alma, tedarikçi yeterliliği ve yerli üretim statüsünün ispatında da önemli olabilir. Ancak belge satış veya ihale kazanma garantisi değildir.
2026’da yerli katkı nasıl ele alınıyor?
Temel mantık, nihai ürün maliyetinden ithal girdi maliyetinin ayrıştırılması ve ürünün yerli katkısının mali-teknik kayıtlarla ispatlanmasıdır. Güncel uygulamada %51 minimum eşik ve A–E sınıfları vardır. Yerli Katkı Oranı Raporu, bazı girdilerin gerçek yerli katkısının hesapta kullanılabilmesi açısından ayrıca önem kazanmıştır.
| Sınıf | Yerli katkı oranı | Anlamı |
|---|---|---|
| A | %91–100 | Çok yüksek yerli katkı |
| B | %81–90 | Yüksek yerli katkı |
| C | %71–80 | Yüksek-orta yerli katkı |
| D | %61–70 | Orta yerli katkı |
| E | %51–60 | Belge için minimum aralık |
En sık nerede zorlanılır?
- Ürün adının Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporundaki üretim konusuyla uyuşmaması.
- Üretim reçetesinin gerçek üretim ve maliyet yapısıyla eşleşmemesi.
- Türkiye’den alınan girdinin otomatik %100 yerli kabul edilmesi.
- İthal girdilerin fatura, gümrük veya menşe kanıt zincirinin eksik olması.
- Yerli katkı hesap cetveli ile mali/teknik raporların farklı veriler söylemesi.
- Belgeyi aldıktan sonra girdi yapısı değişmesine rağmen koşulların değişmediğinin varsayılması.
İSTO Yerli Malı Belgesi sürecinde ne yapar?
Sık sorulanlar
Yerli Malı Belgesi şirket için mi ürün için mi düzenlenir?
Temel mantık ürün bazlıdır. Bir işletmenin bir ürünü Yerli Malı Belgesi şartlarını karşılayabilirken başka ürünü karşılamayabilir.
2026’da minimum yerli katkı oranı nedir?
Yerli Malı Belgesi için yerli katkı oranının en az %51 olması gerekir.
A–E sınıfları nedir?
A: %91–100, B: %81–90, C: %71–80, D: %61–70, E: %51–60 yerli katkı aralıklarını gösterir.
İthal girdi varsa Yerli Malı Belgesi alınamaz mı?
Hayır. İthal girdi bulunması tek başına engel değildir. Üretim şartları ve toplam yerli katkı hesabı birlikte değerlendirilir.
Türkiye’deki tedarikçiden aldığım her girdi otomatik yerli sayılır mı?
Hayır. Türkiye’den fatura edilmiş olması girdinin mutlaka %100 yerli olduğu anlamına gelmez; girdinin gerçek yerli katkısı ve destekleyici belgeler incelenir.
Yerli Malı Belgesi her kamu ihalesinde otomatik %15 avantaj sağlar mı?
Hayır. Fiyat avantajı ilgili mevzuata, ürün grubuna ve ihale dokümanına göre değerlendirilir. Belgenin varlığı tek başına her ihalede otomatik %15 avantaj anlamına gelmez.